İstanbul deprem riski en yüksek metropol

Ekstra - 29.06.2008 Pazar - 05:00

İŞTE O RAPOR

DÜNYANIN dört bir yanından Türkiye’ye gelen Amerikalı, Japon ve Türk deprem uzmanları 16 Haziran 2005 tarihinde “Zamana karşı yarış” başlıklı bir deprem raporu hazırladı. Bu raporda İstanbul depremiyle ilgili öngörüler ve yapılması gerekenler bir bir sıralandı. Prof. Sözen de bu 12 kişilik ekip içerisindeydi. VATAN 29 Kasım 2005’te raporun tamamına yakınını yayınlamıştı. İşte rapordan satırbaşları:

* İstanbul dünya metropolleri içerisinde 30 yıl içinde deprem olasılığı en yüksek olan şehir.

* Şehir merkezinin 10 kilometre yakınında 7 ile 7.5 büyüklüğünde deprem üretebilecek fay bulunuyor.

EN ÇOK AVCILAR HASAR ALIR

* Böyle bir depremde Marmara kıyıları ve Adalar’da hissedilecek depremin şiddeti aynı Kocaeli ve Düzce depremleri kadar olacak.

* En büyük hasar yumuşak zemin içindeki Avcılar ve Bağcılar’da özellikle yeni inşa edilen binalarda olacak.

* İstanbul’un Bakırköy-Yeşilköy-Bostancı- Suadiye sahil şeridi ve hemen üstündeki hatta bulunan bölgedeki orta yükseklikteki binaların yüzde 10’u çökecek. Yüzde 25’i oturulamaz hale gelecek.

ZARAR 80 MİLYAR DOLAR

* Hasarın maddi büyüklüğü 60-80 milyar dolar düzeyinde olacak.

* Binalara ve alt yapı sistemlerinde meydana gelecek zararların yanı sıra , yüzde 88’i İstanbul’da bulunan bankaların bilgi sistemlerinde, telefon, bilgisayar ağlarında, su, doğalgaz hizmetlerinde ve enerji hatlarında uzun süreli hasarlar meydana gelecek.

* Dar sokaklar ve enkazlar, trafiğin kilitlenmesine yol açacak. Köprüler güçlendirilmediği için kurtarma ekipleri, hastaneler, polis, silahlı kuvvetler ve itfaiye ulaşımda büyük sıkıntılar yaşayacak.

* Camiler, ibadet yerleri ve tarihi binalarda çökmeler yaşanacak. Liman ve havaalanları kilitlenecek.

* Deprem yüzünden ortaya çıkabilecek petrol ve doğalgaz yangınları sanayi faaliyetlerine büyük darbe vuracak

* Bu deprem, Türk ekonomisinde büyük gedikler açacak, olumsuz etkileri tüm dünyada hissedilecek.

* Olası İstanbul depreminin ardından bir deprem dalgasının (tsunami) ortaya çıkma ihtimali oldukça yüksek. Bu kıyı bölgelerin su altında kalmasına neden olabilir ve liman tesislerinde hasara yol açabilir.

DERHAL ÖNLEM ALINMALI

* Bunların önüne geçilebilmesi için oluşturulacak İstanbul Deprem Kurumu dahilinde her altı ayda bir başbakan, İstanbul valisi ve belediye başkanına ilerleme raporu sunulması,

* Okul binalarının acil durum sonrasında kullanılmak üzere sağlamlaştırılması, hastanelerin güçlendirilmesi,

* Telefon, su, doğal gaz, petrol dağıtım gibi hayati hizmetlerin güçlendirilmesi

* Cep telefonu şebekelerinin deprem afet sırasında ücretsiz olarak hizmet vermesinin talep edilmesi

* Acil durumda yeterli su ve gıdanın bulundurulması

* Rapora göre iyileştirme planı için bütçeden yılda 2 milyar dolar olmak üzere 30 yıl boyunca 60 milyar dolar ayrılması gerekiyor. Ancak güçlendirilmesi öngörülen binalarda hasar tespit edildiği takdirde bu rakam beş katına çıkıyor.